آخرین خبرها

حال و روز مجلس نشینان!/ به فراموشی سپردن وظایف و جایگاه!

تاریخ انتشار : دوشنبه،۱۳آذر۱۳۹۶
نخست  ← برگزیده ها ← گفت و گو  ←  حال و روز مجلس نشینان!/ به فراموشی سپردن وظایف و جایگاه!

سرویس سیاسی«خطِ اعتدال»/ شاید مدتها و سالهاست که نقش و تعریف مجلس بعنوان قوه مقننه در مسیر نوعی انحراف قرار گرفته و در بعضی سطوح دچار افراط و تفریط هایی نیز شده است. یکی از این غفلت ها توجه و تاکید بیش از اندازه بر روی وجه قانون گذاری مجلس است

سرویس سیاسی«خطِ اعتدال»

شاید مدتها و سالهاست که نقش و تعریف مجلس بعنوان قوه مقننه در مسیر نوعی انحراف قرار گرفته و در بعضی سطوح دچار افراط و تفریط هایی نیز شده است. یکی از این غفلت ها توجه و تاکید بیش از اندازه بر روی وجه قانون گذاری مجلس است، آنهم در حالی که نقش نهادهای موازی ای که در یک سیستم دموکراتیک بتوانند به وضع قوانین جدید نظارت کنند تا حد زیادی کمرنگ و شاید بیرنگ است. این بخشی از موردی ست که چندسالی ست بعنوان یکی از آسیب شناسی نقاط ضعف و قوت تعریف درست جایگاه قوه مقننه اتفاق می افتد و اتفاقا اخیرا در صحبتهای حجت الاسلام مجید انصاری، فعال شناخته شده اصلاح طلب که خود نیز زمانی نماینده مجلس بوده و اکنون در بدنه دولت مشغول به کار است بازتاب داده شده است. سخنانی که در آن جایگاه مجلس، بعنوان یک تشکل تک مجلسی بدون وجود نهادهای مشاورتی و نظارتی، تا حد زیادی به خود این نهاد لطمه وارد می سازد و وضع قوانین جدید را بدون نقش نظارت قانونی و اجرایی یک نهاد موازی را ممکن است دچار اشکال نماید. مساله دوم ایجاد و وضع قوانین بیش از اندازه ست. به گونه ای که مجلس گویا بیشتر نقش خود را بعنوان واضع قوانین جدید قلمداد می کند تا نقش نظارتی بر اجرای صحیح قوانین وضع شده گذشته. وضع قوانین جدید و بدون قاعده و رویه با قوانین فرعی و تبصره های جدید این امکان را برای کاربران فراهم می سازد که در باب اجرای هر قانونی با استفاده از تبصره و قوانین فرعی، همواره راه فرار را برای خود باز بگذارند و گاها از زیر اجرای قانون بگریزند.
اما مساله مهمتری که وجود داشت و اتفاقا جناب انصاری به درستی به آن اشاره کردند، فراموش کردن نقش و یکی از وظایف مهم مجلس در ادوار گذشته که همان نقش تحقیق و تفحصی این نهاد بود. در حقیقت تحقیق و تفحص و نقش نظارتی در همه امور یکی از وظایف بنیادین مجلس قلمداد میشد که در گذر زمان این امر کمرنگتر شد و به حد مسائل رقابت های سیاسی و جناحی تقلیل یافت. در حالی که اختیار نظارت بر اجرای قانون در همه مسائل مهم و کلان کشوری برای مجلس بوده و وجود دارد. نقشی که امروزه بعنوان یکی از بازوهای اجرایی قانون کمتر از آن استفاده می شود. دیگر مواردی مانند سوال و استیضاح از نمایندگان دولت و سایر مدیران نیز سیر نزولی داشته و بعنوان حربه ای برای گرفتن امتیاز از آن استفاده می شود.

http://etedaleshomal.ir/wp-content/uploads/2017/12/04-mps_vote_777-ab.jpg
آسیب شناسی دیگری که حجت الاسلام انصاری به آن اشاره نمود نقش و تعریف جایگاه نمایندگان مجلس در شهرستانهاست که عموم وظایف آنان تا حد زیادی تقلیل یافته و بجای تمرکز روی مسائل کلان و منافع ملی، نقش آنان در اجابت برخی از مردم حوزه انتخابیه خود است. انحرافی که در طرح درخواست های گوناگون رقابتی و سیاسی و مدیریتی تعریف میشود و سعی داشته که نماینده را با خود همراه سازد. اتفاقی ست که مدتی ست رخ داده و عموم نمایندگان شهرهای کوچک سعی در مدخله در کار دولت در تعیین استانداران و فرمانداران شهرستانهای متبوع خود دارند و عموما بر این باورند و انتظار دارند که«استاندارن و فرماندارانی انتخاب شوند که با آنان هماهنگ باشند.» بدون در نظر گرفتن این نکته که عموما تعریف جایگاه و نقش های اجرایی فرمانداران و استانداران نسبت به نمایندگان متفاوت است و هر کدام در بدنه دو قوه متفاوت مشغول به کارند. و لزومی وجود ندارد که یک فرماندار یا استاندار با نماینده هماهنگ باشد. نکته ای که در سخنان جناب انصاری وجود داشت و از آن به «دخالت در کار دولت عنوان کردن» نام می برد.
حتی دامنه این انحراف به جایی رسیده بود که برخی نمایندگان با استفاده از بهانه و حربه استیضاح، سعی در هماهنگ سازی بدنه دولت و کابینه با خود داشته اند تا وزراء در انتخاب فرمانداران و مدیران میانی با نماینگان هماهنگ باشند. بدون در نظر گرفتن این مورد و سوال که مگر نمایندگان چه می خواهند که انتظار دارند فرمانداران با آنان هماهنگ باشند؟
شاید طرح و رفع این موارد و بازگویی دوباره به نقش و جایگاه درست مجلس و تاکید بر نقش نظارتی و تحقیق و تفحص گونه آن، هم از مشکلات و ضوابط موجود کم کند و هم با عدم دخالت در انتخاب دولت، و با به رسمیت شناختن استقلال قوا، زمینه لازم برای ایجاد بستر قانون گرایی و اجرای درست قانون فراهم شود.
موردی که بی گمان هم به نفع دولت است و هم مجلس …

 *
 *
امتیاز دادن به این خبر

1   1

0